Podstawowymi elementami charakterystycznymi dla umowy o pracę są: obowiązek osobistego wykonywania pracy, podporządkowanie pracownika względem pracodawcy, obowiązek przestrzegania dyscypliny oraz czasu pracy. Ponadto, umowa o pracę musi mieć charakter odpłatny. Dodatkowo wszystkie rodzaje świadczeń (m.in. zdrowotne, emerytalne) muszą być odprowadzane.

Umowa zlecenie natomiast, może mieć charakter nieodpłatny. Nie musi być również wykonywana osobiście (możemy zlecić wykonanie pracy osobie trzeciej). Ponadto pracownik nie jest w żadnym wypadku podporządkowany pracodawcy. Pracodawca nie ma również obowiązku odprowadzania niektórych świadczeń. Pracownikowi zatrudnionemu w ten sposób nie wytycza się również konkretnego czasu pracy, ponadto przysługuje mu prawo niepoinformowania pracodawcy o zakończeniu współpracy.

Warto zwrócić również uwagę na fakt, że oba typy umów podlegają pod zupełnie inną podstawę prawną. W wypadku umowy o pracę, podstawą jest kodeks pracy, natomiast w wypadku umowy zlecenia – kodeks cywilny. Nieznajomość tej różnicy jest częstą przyczyną nieporozumień i źródłem wielu problemów lub nawet postępowań sądowych, dlatego też przed podpisaniem jakiejkolwiek umowy, warto poradzić się w tej sprawie osób bardziej zaznajomionych z tym tematem.

Osoba, która traci pracę, traci jednocześnie ubezpieczenie zdrowotne. Dlatego też znaczny procent osób, które postanowiły zarejestrować się w urzędzie pracy, nie jest faktycznie zainteresowanych podjęciem zatrudnienia. Rejestracja jest dla nich najprostszym i jednocześnie najtańszym sposobem uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego. Taki stan rzeczy z biegiem czasu po prostu musiał ulec zmianie. Jak zatem będzie wyglądać sytuacja takich osób już w niedalekiej przyszłości?

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej planuje wprowadzić projekt, który miałby oddzielić osoby zainteresowane wyłącznie ubezpieczeniem zdrowotnym od osób realnie poszukujących zatrudnienia. Głównym założeniem tego projektu jest wyeliminowanie osób, które poprzez swoją rejestrację niejako blokują miejsca pracy dla osób faktycznie nią zainteresowanych.

Szczegóły projektu wprawdzie nie są jeszcze znane, aczkolwiek zasadniczym posunięciem będzie utworzenie oddzielnych urzędów dla osób starających się uzyskać wyłącznie świadczenia zdrowotne. Dzięki temu, kolejki do okienek w urzędach pracy zdecydowanie się zmniejszą, co bez wątpienia będzie miało istotny wpływ na sprawność i efektywność ich działania.

Ministerstwo zapewnia również, że w żadnym wypadku, nie dojdzie do sytuacji, aby osoba aktualnie posiadająca ubezpieczenie zdrowotne nagle je straciła. Osoby te zostaną niejako automatycznie przyporządkowane do najbliższej z nowo powstających placówek.

Takie rozwiązanie wydaje się być uzasadnione i rozsądne. Należy jednak zwrócić uwagę na drugą stronę medalu – utworzenie kolejnej sieci urzędów na terenie całego kraju gwałtownie powiększy biurokratyczną machinę, która i tak rozrosła się już do niemal absurdalnych rozmiarów.

Według najnowszych danych, jedynie 18% spośród ogółu zarejestrowanych bezrobotnych przyznaje, że w ciągu ostatnich trzech miesięcy kontaktowano się z nimi z propozycją podjęcia zatrudnienia. Nietrudno więc obliczyć, że czterech na pięciu bezrobotnych nigdy nie doczekało się jakiegokolwiek odzewu ze strony urzędu, którego głównym zadaniem jest znalezienie nam zatrudnienia odpowiedniego do naszych kwalifikacji.

Skoro o kwalifikacjach mowa. Większość osób, które miały do czynienia z urzędami pracy, jednogłośnie stwierdza, że traktowani oni są w sposób mało profesjonalny. Brakuje wykwalifikowanej kadry, która będzie w stanie jasno określić umiejętności i indywidualne predyspozycje danej osoby. Brakuje również przeszkolonych doradców, których głównym zadaniem jest pomoc w wypadku potrzeby przekwalifikowania się dla potrzeb rynku pracy.

Normą w tego typu urzędach jest traktowanie interesantów „z góry” bądź (w najlepszym wypadku) wręcz taśmowo. Najczęstszym obrazkiem podczas składania tzw. „autografu” jest przedstawienie nam teczki z aktualnymi ofertami, które zazwyczaj nie mają nic wspólnego z naszym wykształceniem bądź dotychczasowym zawodem, przez co ich przeglądanie staje się najzwyklejszą stratą czasu.

Zapewnienia ze strony rządu są takie jak zwykle – „trzeba zmienić”, „należy naprawić”, „warto zmodernizować”. Szkoda tylko, że bezosobowe formy czasowników nie wskazują jasno na to, kto, jak i kiedy ma to zrobić…

Mowa tu o Programie Operacyjnym Nowa Gospodarka, którego głównymi beneficjentami stały się obecnie małe i średnie przedsiębiorstwa. Celem tego programu jest wspieranie przedsiębiorców, których działalność jest w pewien sposób nowatorska, otwarta na najnowsze rozwiązania ekonomiczne, przez co realnie wpływa ona na unowocześnianie gospodarki naszego kraju.

Wspieranie tego typu przedsiębiorstw zdecydowanie umacnia ich pozycję na rynku poprzez wywieranie bezpośredniego wpływu na ich konkurencyjność na rynkach lokalnych. Stosunkowo najłatwiej jest otrzymać dofinansowane przedsiębiorstwom poruszającym się w branżach B2B oraz IT – działach gospodarki, które aktualnie rozwijają się zdecydowanie najszybciej.

Jeżeli chodzi o samą kwotę dotacji, widełki są tutaj dość szerokie. Dolna granica dofinansowania wynosi 20 tys. złotych, górna natomiast – nawet 2 mln. Tak duża rozbieżność wynika przede wszystkim z wielkości i realnych przychodów danego przedsiębiorstwa. Każdy wniosek rozpatrywany jest bowiem indywidualnie. Na podstawie oceny danego wniosku, oszacowuje się kwotę dotacji oraz (jeżeli to konieczne) określa dodatkowe warunki, jakie przedsiębiorstwo musi spełnić celem uzyskania dofinansowania.

Pomocy we wszelkich sprawach związanych z pozyskiwaniem środków unijnych udzielają Regionalne Instytucje Finansujące. Ich dokładny spis oraz szereg dodatkowych informacji znaleźć można na stronie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości.

W tym momencie należy rozwiać wszelkie wątpliwości – absolutnej gwarancji nie możemy mieć nigdy. Można jedynie mówić o większym lub mniejszym prawdopodobieństwie zatrudnienia. Według najnowszych danych, na niemal natychmiastowe podjęcie pracy mogą liczyć osoby studiujące kierunki ekonomiczne (m.in. bankowość, marketing i finanse). Szacuje się, że stanowią oni ok. 25% ogółu polskich studentów.

Podobnie rzecz się ma z absolwentami kierunków informatycznych. Nieustanny i niezwykle dynamiczny rozwój nowych technologii generuje ciągłe zapotrzebowanie na wykwalifikowanych i doświadczonych specjalistów w branży IT, która z dnia na dzień staje się coraz ważniejszą gałęzią, nie tylko polskiej, ale i światowej gospodarki.

Nieustannym zainteresowaniem cieszy się również budownictwo – kierunek, któremu jeszcze kilka lat temu nikt nie dawał większych szans na zainteresowanie ze strony studentów. Obecnie budownictwo znajduje się w ścisłej czołówce najbardziej obleganych kierunków studiów, a specjaliści w tej dziedzinie bez trudu znajda pracę w niemal każdym regionie Polski. Warto również dodać, że polscy specjaliści z branży budowlanej są bardzo cenieni również poza granicami naszego kraju, przez co wielu z nich, kuszonych znacznie większymi zarobkami, decyduje się na podjęcie pracy w krajach zachodnich.

Z powyższego zestawienia jasno wynika, że rozpoczęcie studiów na danym kierunku powinno być decyzją dokładnie przemyślaną. Często może się okazać, że będzie to najważniejsza decyzja, jaką podjęliśmy w życiu.

O największym z dotychczasowych odsetku ludzi z dyplomem ukończenia wyższej uczelni, którzy nadal nie mogą znaleźć zatrudnienia. Jak pozornie mogłoby się wydawać, sformułowanie „wykształcenie wyższe”, brzmi dumnie. W końcu „wyższe” znaczy tyle, co „lepsze niż przeciętne”. Dlaczego więc absolwenci uniwersytetów znaleźli się w sytuacji wręcz beznadziejnej?

Powodów takiego stanu rzeczy jest bardzo wiele. Głównym czynnikiem pozostaje tu oczywiście niedostosowanie kierunku studiów to realiów rynku pracy. Niezmiennie prym w tej kwestii wiodą absolwenci kierunków humanistycznych – filologii, socjologii i pedagogiki. Podobnie rzecz się ma z absolwentami marketingu i zarządzania.

Niemożność znalezienia zatrudnienia wynika głównie z faktu przesycenia rynku absolwentami wyżej wymienionych kierunków. Weźmy pod lupę przykład absolwenta filologii. Teoretycznie, praca w charakterze nauczyciela powinna być dostępna niemal natychmiast. Problem polega jednak na tym, że etaty w szkołach zwalniają się niezwykle rzadko. Nie pomaga w tym również, niedawno wprowadzone, podniesienie wieku emerytalnego.

Kolejnym problemem jest fakt, że umiejętności absolwentów wymienionych tu kierunków, w znacznej mierze opierają się wyłącznie na wiedzy teoretycznej, która nie jest ceniona przez potencjalnych pracodawców. Osoba odpowiedzialna za zatrudnianie kadry w niemal wszystkich przypadkach zatrudni pracownika z niższym wykształceniem, ale posiadającego większe doświadczenie w zawodzie.

Dodatkowym utrudnieniem dla świeżo upieczonych absolwentów jest fakt, że posiadając tytuł magistra, niejako obligujemy pracodawcę do wypłacania nam pensji adekwatnej do posiadanego przez nas tytułu naukowego, co w większości przypadków jest dla pracodawcy zwyczajnie nieopłacalne.

W teorii sprawa wygląda następująco: o tego typu dotację można ubiegać się w dowolnym momencie. Nie ma znaczenia, czy przyjdziemy we wtorek rano, czy w piątek popołudniu, czy w kwietniu, czy we październiku. Teoretycznie przepis ten jest więc niemal doskonały. Jak to jednak wygląda w praktyce?

Owszem, wniosek możemy złożyć kiedy chcemy. Mało tego – może on również zostać rozpatrzony pozytywnie nawet następnego dnia. Zanim jednak wpadniemy w szał radości po obejrzeniu pieczątki z napisem: „rozpatrzono pozytywnie”, powinniśmy zdać sobie sprawę z jednego, malutkiego faktu. O czym dokładnie mowa?

A no o tym, że urzędy pracy otrzymują fundusze wraz z rozpoczęciem nowego roku kalendarzowego. Nie trzeba chyba nikomu specjalnie tłumaczyć, że fundusze te, jak to bywa w naszym pięknym kraju, praktycznie nigdy nie wystarczają na dofinansowanie wszystkich pozytywnie rozpatrzonych wniosków. W efekcie wnioski rozpatrzone pozytywnie ale złożone w ostatnich miesiącach danego roku nierzadko muszą poczekać do rozpoczęcia roku następnego. Zasada jest więc prosta – wniosek powinniśmy składać natychmiast po Nowym Roku.

Dodatkowym problemem zagmatwanej biurokracji jest również urzędnicze zamiłowanie do gubienia naszych wniosków, bądź niektórych dokumentów, co w niektórych przypadkach kończyło się nawet mozolnym powtórzeniem całego procesu służącego otrzymaniu dotacji. Pamiętajmy, że dla nas, różnica między końcem grudnia, a początkiem stycznia wynosi mniej więcej tydzień. Dla przeciętnego urzędnika natomiast – jest to cały rok.

Przede wszystkim, decyzja o faktycznym zarejestrowaniu firmy nie powinna być decyzją pochopną. Zanim to zrobimy, powinniśmy gruntownie przemyśleć wybór odpowiedniego programu, z którego planujemy uzyskać dofinansowanie. Zasadniczy problem polega tu bowiem na tym, że jeżeli już założymy firmę, to automatycznie nie możemy ubiegać się o dofinansowanie dla jeszcze nieistniejących przedsiębiorstw.

Wprawdzie istnieją również dofinansowania dla firm już powstałych, jednak w naszym konkretnym przypadku, mogą się one okazać zdecydowanie mniej korzystne. Wszystko zależy oczywiście od indywidualnych przypadków i specyfiki naszego przedsiębiorstwa. Dlatego też zanim zarejestrujemy naszą firmę, powinniśmy najpierw zapoznać się ze szczegółami danego programu dofinansowania , dzięki czemu będziemy w stanie wybrać najbardziej opłacalną opcję.

Ważne jest również nieustanne śledzenie kolejnych naborów, które z reguły trwają dość krótko (około 30 dni). Jeżeli liczymy na to, że dotację możemy otrzymać w dowolnym momencie roku, nierzadko będziemy musieli odejść z niczym.

Należy również pamiętać, że samo założenie firmy jest stosunkowo najprostszym etapem całego procesu. Sytuacja ekonomiczna naszego kraju oraz szeroka konkurencja zmusza przedsiębiorców do nieustannej walki o klienta, która często polega na obniżaniu cen, a w konsekwencji – zaniżania realnych przychodów naszej firmy.

Mowa tu przede wszystkim o dotacjach na rzecz przyszłych przedsiębiorców, którzy starają się otrzymać świadczenia umożliwiające im sprawne i bezproblemowe założenie własnej działalności gospodarczej. Po upływie kilku miesięcy 2013 roku, wiele kwestii spornych zostało już wyjaśnionych. Postanowiliśmy więc nieco przybliżyć najistotniejsze aspekty tego problemu.

Przede wszystkim, dotacje na założenie własnej firmy wcale nie zostały wstrzymane. Nastąpiło jedynie ich nieznaczne zmniejszenie. Zmianie uległy również niektóre z kryteriów, które należy spełnić aby dotację uzyskać. Kto zatem ma największe szanse na wsparcie finansowe ze strony europejskiej wspólnoty?

Odpowiedź na to pytanie pozostaje taka sama – grupą, która od zawsze była najchętniej wspierana nadal pozostają osoby bezrobotne. Odpowiednie organy Unii Europejskiej wychodzą bowiem z założenia, że bezrobotni wykazują największą determinację w zdobyciu zatrudnienia, dlatego też uważani są za najbardziej obiecujących i kreatywnych , dzięki czemu ich pomysły na własny biznes bardzo często okazują się innowacyjne, a takie właśnie projekty wspomagane są przez unię najchętniej.

Czy w związku z tym, firmy już działające nie mają szans na dotację? Nic bardziej mylnego. Wsparcie dla przedsiębiorstw nadal jest przyznawane. Wprawdzie, podobnie jak w przypadku świeżo zakładanych działalności, kryteria przyznawania środków uległy nieznacznym zmianom, niemniej jednak, środki te nadal są dostępne. Szczegółowe informacje na ten temat z łatwością odnaleźć możemy w Internecie.

Podstawowym i najbardziej oczywistym kryterium jest naturalnie otrzymanie statusu bezrobotnego w urzędzie pracy. Osoba ubiegająca się o zasiłek nie może być zatrudniona w jakiejkolwiek formie. Chcąc ubiegać się o wsparcie finansowe, musimy najpierw udać się do urzędu, następnie wypełnić odpowiedni wniosek, który na ogół rozpatrzony jest już po upływie kilku dni roboczych.

Przez ten czas analizowanych jest wiele czynników (m.in. nasz dotychczasowy staż pracy), na podstawie których określa się indywidualną wartość świadczenia oraz ustala się okres, przez który będzie nam ono przysługiwać. Jak to wygląda w praktyce?

Jeżeli nasz dotychczasowy staż pracy łącznie nie przekracza pięciu lat, wówczas przysługuje nam 80% zasiłku. Kolejny przedział stażu pracy mieści się w granicach 5-20 lat i umożliwia on otrzymanie świadczenia na poziomie 100%. Najwyższy zasiłek przysługuje natomiast osobom, których staż pracy wynosi powyżej 20 lat, jego wysokość to 120%. Dane procentowe nie udzielają jednak jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: ile właściwie ów zasiłek wynosi?

Odpowiedź nie jest tak prosta, jak mogłoby się początkowo wydawać. Na wysokość zasiłku ma wpływ bardzo wiele czynników. W efekcie, kwoty wypłacane bezrobotnym rokrocznie ulegają zmianom. Niemniej jednak, w 2013 roku wysokość zasiłku wynosi 794.20zł (przy świadczeniu wypłacanym przez pierwsze 3 miesiące) i 623.60zł (przez kolejne miesiące, jeżeli nadal jesteśmy uprawnieni do otrzymywania świadczenia).

Okres, przez który możemy otrzymywać zasiłek również nie jest identyczny dla każdego bezrobotnego. Wpływ ma na to przede wszystkim miejsce zamieszkania. W biedniejszych regionach Polski okres otrzymywania świadczenia może być zdecydowanie krótszy, niż w regionach bogatszych. Precyzyjne dane na ten temat można znaleźć na stronach internetowych poszczególnych urzędów pracy.